Skip to main content

Full text of "Heinrici Keilii et Gustavi Iuergensii Observationes in Caesium Bassum et Atilium Fortunatianum [microform]"

See other formats


MASTER 

NEGATIVE 

NO.  91-80081-17 


MICROFILMED  1992 
COLUMBIA  UNIVERSITY  LIBRARIES/NEW  YORK 


as  part  of  the 
"Foundations  of  Western  Civilization  Preservation  Project" 


Funded  by  the 
NATIONAL  ENDOWMENT  FOR  THE  HUMANITIES 


Reproductions  may  not  be  made  without  permission  from 

Columbia  University  Library 


COPYRIGHT  STATEMENT 

The  copyright  law  of  the  United  States  ~  Title  17,  United 
States  Code  -  concems  the  making  of  photocopies  or  other 
reproductions  of  copyrighted  materiaL.. 

Columbia  University  Library  reserves  the  right  to  refuse  to 
accept  a  copy  order  if ,  in  its  judgement,  fulfillment  of  the  order 
would  involve  violation  of  the  copyright  law. 


AUTHOR: 


KEIL  HEINRICH 


TITLE: 


OBSERVATIONES  IN 
CAESIUM  BASSUM 


PLACE: 


HALAE 


DA  TE : 


[1 880] 


COLUMBIA  UNIVERSITY  LIBRARIES 
PRESERVATION  DEPARTMENT 

BIBLIOGRAPHIC  MICROFORM  TARGET 


Master  Negative  # 

31-80031-17 


Original  Material  as  Filmed  -  Existing  Bibliographic  Record 


--•».-     »■'"■-   -i>"'lF* 


870 ,8 

Z8 
V.7' 


Keil,  Hoinrich,  102^1894« 

•••Honrici  Iloilii  ot  Gvntavi  Ivorconsii  Obcorva- 
tionoG  in  Caosiun  Bacsun  ot  Atili/m  Fortvnatian^/n« 
Halao,f6rni3  Hondoliio  (^lSOOj 

X  p.   30  cia«  I 

At  head  of  titlo:Indo::  ccholarvri  in  Vnivorsitate 
littoraria  Fridoriciana  Halonsi^ .•lGOO«««habondarvir 
•  •  • 


Restrictions  on  Use: 


n 


«.'• 


TECHNICAL  MICROFORM  DATA 


FILM     SIZE:_  3  S  n^  /n ^_  REDUCTION     RATIO: 

IMAGE  PLACEMENT:    lA  (^Ay  IB    ns 

DATE     FILMED:_i;__i5.^_i_57_ INITIALS_021^JS^_ 

FILMED  BY:    RESEARCH  PUBLICATIONS.  INC  WOODBRIDGE.  CT  ' 


)S  ^^ 


^. 


s^M.  ^^  -''^ 


c 


Association  for  Information  and  ima««  Managomant 

1100  Wayne  Avenue.  Suile  1 100 
Silver  Spring,  Maryland  20910 

301/587-8202 


/<y^. 


K- 


^ 


S?/ 


/ 


^ 


d> 


Centimeter 

1         2         3        4         5         6         7        8         9        10       11       12       13       14       15    mm 

iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiJ 


UliiliilllUlUUlLUiluulMllUl 


Inches 


T  T  I  T  T 


1 


I 


1.0 


l.l 


1.25 


m 
m 

Uk 
tu 


[28 

IJ2 

136 

|40 


I  TT 


l^ 

2.0 


1.4 


1.8 


1.6 


I    I    11    I    I    I 


I 


MPNUFPCTURED  TO  PIIM  STPNDPRDS 
BY  PPPLIED  IMPGE,  INC. 


L( 


■v<- 


'vVM.^ 


INDEX  SCHOLARYM 


<? 


To.s 


No^'  y 


IN 


VNIVERSITATE  LITTERARIA  FRIDERICIANA  HALENSI 

CVM  VITEBERGENSI  CONSOCIATA 


PER  AESTATEM 


ANNI  MDCCCLXXX 


A   DIE   XV.   M.   APRILIS  AD   DIEM   XV.   M.    AVGVSTI 


PVBLICE  PRIVATIMQVE 


HABE^DARVM. 


1N8VNT 
HENRICI    KEILII    ET   GV.STAVI    IVERGENSII    OBSERVATIONES    IN    CAESIVM   BASSVM    ET 

ATILIVM    FOKTVNATIANVM 


HALAE 


FORMIS    HENDELIIS. 


VNIVERSITATIS  FRIDERICIAME 

RECTOR 

E  R  N  E  8  T  V  8  M  E  I  E  R 

CVM  SENATV 


S.  D. 


CIYIBVS  SVIS. 


Ma^o  saepe  labore  opus  esse,  ut  Mes  codicuni  manu  scriptorum,  quibus  veterum 
scrii»torum  libri  memoriae  proditi  sunt,  recte  existimetur,  quibusve  rationibus  illi  inter  se 
contineantur  perspiciatur,  multis  exemplis  compertum  est.  in  quo  siquando  non  de  omni- 
bus  libris  ad  quos  illa  quaestio  pertinet  exploratum  est  vel  lectiones  non  tam  accurate, 
quam  fieri  debebjit,  indicatae  sunt,  accidere  solet  ut  aucta  codicum  notitia  quasi  per  gradus 
quosdam  id  quod  verum  est  co^ioscatur.  luculentum  eius  generis  exemplum  iii  editione 
grammaticorum  latinorum,  quam  nuper  absolvinuis,  nobis  scriptores  quidam,  quorum  libri 
Bobiensibus  codicibus  servati  sunt,  praebuerunt.  quamquam  enim  in  his  libris  quos  diximus 
Jid  rectani  codicum  existimationem  confinnandam  et  ad  iudicium  de  auctoritate  scripturae 
regendum  aliquid  contulisse  nobis  videmur,  tamen  non  in  omnibus  stjitim  contigit  ut  verae 
et  i^^enuinae  scripturae  fontes  indagarentur.  quare  ad  supplendam  et  confirmandam  eam 
rem  hac  scribendi  occasione  oblata  quaedam  addere  iis  quae  olim  disputavimus  visum  est. 

Pertinebit  autem  hjiec  disputatio  ad  Caesii  Bassi  et  Atilii  Fortunatiani  libros,  qui  una 
cura  fragmentis  quibusdum,  qime  cum  illis  in  libris  manu  scriptis  coniuncta  erant,  in  sexto 
vohimine  jrrammaticorum  latinorum  a  nobis  olim  editi  sunt.  Laec  omnia  enim  in  Bobiensi 
codice  olim  inventa,  deinde  ab  Italis  descrii>ta  et  apographis  veteris  arclietypi  ad  nostram 
aetitem  i^ropaijMta  esse  constat  nam  cum  a.  14-98  Georgius  Merula  primum  praeclaram 
Bobiensis  monasterii  bibliothecam  longo  situ  obrutam  invenisset,  in  primis  libri  grammati- 
corum,  qui  ibi  inventi  erant,  a  doctis  viris  cupide  expetiti  et  proximis  annis  post  saepe  de- 
scripti  vel  typis  expressi  sunt.  praecipua  in  ea  re  fuit  opera  lani  Parrhasii  Cosentini,  qui 
cum  patria  exul  per  aliquot  annos  Mediolani  et  in  aliis  eius  regionis  oppidis  viveret,  partem 
codicum  tum  iuventorum  in  suam  possessionem  redegit,  aliorum  sibi  paravit  apographa; 
non  nullos  etiam  ex  his  libris  editione  Vicetina  a.  1 504:  facta  primus  edidit.  manu  scriptos 
autem  libros  quos  possidebat  a.  1510.  cum  primum  Neapolim,  deinde  Cosentiam  rediret, 
secum  abstulit.  moriens  libros  Cardinali  Antonio  Seripaudo,  cui  partem  eorum  iam  antea 
donavisse   videtur,  reliquit.     ex  huius  hereditate  postea  in  conventum  S.  loannis  Neapolita- 


IV 


nuin  venenmt,  unde  miixima  pars  loui^^o  tempore  post  iu  regiam  bibliothecam  Neapolitanam 
delata  est. 

In  his  igitur  codieibus,  qui  ulim  a  Parrhasio  Xeapolim  travecti  sunt,  fuit  is  qui  nunc 
in  regia  bibliotheca  est  IV  A  1 1 ,  iu  quo  variorum  ^Tammaticorum  libri  brevi  tempore,  post- 
quam  Bobii  inventi  erant,  ex  veteribus  codicibus  descripti  sunt.  ex  hoc  primis  saeculi 
sexti  decirai  annis  ii  libri  descripti  vel  typis  expressi  sunt,  quos  postea  viri  docti  usur- 
pavenint.  et  in  Velii  Loniri  (luidem  et  Arusiani  Messii  libris  haec  ita  esse,  ut  dixi,  com- 
pjirato  Parrhasii  codice  cum  apographis  in  septimo  volumine  grammaticorum  latinonim  ex- 
posui  et  ad  fidem  eius  codicis  omnem  lectionis  auctoritatem  revocavi.  item  in  Martyrii 
libello  de  b  muta  et  v  vocali  Bobiensis  quidem  codicis  scripturam  hoc  uno  memoriae 
proditam  esse  dixi.  contra  in  illis  libris  quos  sui>ra  dixi  tum,  cum  editionem  parabam, 
praeter  pauca,  in  quibus  ab  initio  fragmenti  Caesii  Bassi  codicem  Parrhasii  cum  editione 
Putschii  coihitum  habebam,  coina  eius  codicis  facta  nondum  erat,  sed  pro  hoc  (hiobus  Va- * 
ticauis  codicibus  et  principe  editione  usus  sum.  postea  Gustavus  luergens,  olim  liuius  uni- 
ver.sitatis  ahimnus,  qui  tum  ^eapoli  in  libris  manu  scriptis  excutieudis  laudaldlem  operam 
collocabat,  codicem  me  rojrante  cum  mea  editione  contulit  et  comparatis  cum  eo  lectionibus 
quas  ipse  ex  Vaticanis  codicibus  et  princii»e  editione  exhibueram  lios  libros  e  codice  Par- 
rhasii  descriptos  esse,  id  quod  ipse  susjiicatus  eram,  me  docuit.  ita^pie  ut  damnum,  qnantum 
quidem  tieri  poterat,  repararem,  integram  scripturae  discrepantiam,  quam  ille  accurate  ex- 
scripserat  et  liberaliter  mecum  communicaverat,  in  fine  operis  exhibui.  addiderat  autem 
luerg^ensius  iis  quae  e  codice  exscri}»serat  commentationem,  in  qua  accurata  de  nudtis  locis 
disputatione  instituta  omnem  fidem  scripturae  a  codice  Parrhasii  repetendam  esse  demon- 
straverat  eaque  quae  hoc  fonte  recluso  iu  editione  nmtanda  esse  videbantur  composuerat. 
ex  hac  ea  quae  ad  rem  comi»robandam  maxime  idonea  esse  videbuntur  ita  promam.  ut  meum 
iudicium  sequar,  laudem  tamen  inventiie  rei  omnem  ad  luer^ensii  studium  referam.  nam 
quiimquam  certii  eius  rei  argumenta  ab  omni  scripturae  discrepautia  potius  quam  a  paucis 
locis  exempli  causa  depromptis  petenda  sunt,  tamen  non  inutile  esse  opinor  ea  quae  gravissima 
sunt  sub  uno  conspectu  ponere. 

Itaque  primum  descriptionem  universi  codicis  a  luergensio  factam  exlubebo: 
„Codex  ^eapolitanus  IV  A   1 1  chart.  fol.  min.         saeculi  XV  exeuntis    vel   XVI  in- 
euntis  foliorum   111.  f.  1  a  Velii   Longi  de    Orthoyraphia,     Necessarium   —    foedi, 

Velii  Longi  de  Orihographia  explicit.  f.  18a  Adamantii  sive  Martyrii  de  B  viuta 
et  V  vocali,  Artem  —  sercare  desiderant.  Adamantis  sive  Maritjri  de  B  muia  et 
V  vocali  iradacta  in  cons.    poiestac    lib.    singidaris    exp.  f.  27a  Catholica  ProU, 

Quoniam  —  deleciare.  Catholica  Prohi  explicit.  f.  51a  Corndii  Fronianis  Incii/it 
Arusiani  Messi  uc.  or  comitis  primi  ordinis  exempla  elocutionum  Ex  Vergilio  Salustio 
Terentio  Cicei'one  digesta  per  litteras.     Ahundans  —  idem,  f.  79 a  Secundus  pari' 

amhus  —  facultatibus  (gramm.  lat.  v.  VI  p.  255,2  —  272,11).  f.  85  a  JHstinciio  — 
duxisti  (ib.  p.  273,  1  —  275,  9).  f.  86a  Ars  grammatica  —  decUnaiione  (ib.  p.  275> 
11— 277,15j.  f.  87a  Etsi  scio  —  iambid  erunt  (ib.  p.  278,2  — 304, 1 1)  Ars  Atilii 
Fortunatiani  explidt,  f.  99  a  Ars  Caedi  Basd  de  metris,  Mecoenas  —  aucto  (ik 
305^1 — 306,27).  f.  99 b  Brematio  pedum.     Pedes  dissylahi  —  amicostenes  (ib.  p. 

307,1 — 308,29).     Brematio  pedum  explidt.  indpit  De  Compodtionibus,  f.    lOOa 


Ex  trocheo  —  mimi  (ib.  p.  308,31  —312,9).  f.  105a  Idiomaia  nominativa  quae  per 
gcnera  efferuniur,  quae  ex  ipso  ordine  exponemus^  quae  apud  Latinos  mascidrna  apud 
graecos  foeminina  sunt.  f.  lOSa  De  commentai-iis  Hieronymi  inMatheum  interpretatio 
oocabulorum  graecorum.  Ad  calcem  codicis :  Antonii  Seripandi  ex  lani Parrhasiimunere, 
Exaratus  est  codex  litteris  elegantibus  quidem,  sed  propter  atramenti  pallorem  persaepe  diffi- 
cillimis  ad  legendum.  in  iis  libellis,  de  quibus  nunc  agitur,  inde  a  verbis  Ars  grammatica 
p.  275,  !l  incipit  altera  manus,  quae  obtinet  usque  ad  verba  quac  a  Graeds  p.  283,  4. 
deinde  excipitur  a  priore,  quae  scripsit  usque  ad  tur  bi  nes  p.  309,12.  quod  restat 
inanus  secunda  ad  finem  perduxit.  scriptus  vero  est  liber  accuratissime,  neque  inveniuntur 
correcturae  paucissimis  exceptis  iisque  factis  ab  ipsis  librariis.  in  ea  sola  parte  quae  con- 
tinet  ea  quae  leguntur  p.  283, 4  —  304, 11  et  in  margine  et  in  contextu  plurimae  inveniun- 
tur  correcturae  eaeque  insertae  et  adiectae  manu  diversa  ab  iis  quae  codicem  scripserunt, 
quamvis  non  recentior  videatur  esse.  librarii  codicis  graece  non  c^allebant  et  in  graecis 
verbis  scribendis  miro  modo  confundunt  et  perturbant,  saepe  etiam  re  desperata  omittunt 
graeca  verba  lacunis  in  contextu  indicatis.  denique  notandum  est  in  opusculis  quae  inscri- 
buntur  'breviatio  pedum'  et  'de  compositionibus ',  quaecumque  exempla  adferuntur,  omnia 
molestissima  diligentia  ita  esse  exaratii,  ut  singulae  syllabae  vocabulorum  parvis  spatiis  se- 
])aratae  inter  se  distent,  velut  te  mo  re  re  vo  ca  bi  tur.''' 

Quaestionem  de  auctoritiite  codicis  in  iis  libris  de  quibus  dicimus  recte  existimanda 
it<a  instituerat  luergensius,  ut  ea  in  quibus  scriptura  librarii  postea  c(jrrecta  est,  hoc  est 
maximam  partem  libri  Fortunatiani  p.  283,4  —  304,  a  reliquis,  quae  correctoris  operam 
experta  non  sunt,  separaret.  et  de  ea  quidem  codicis  parte  quae  correcta  non  est,  in  qua 
fragmentum  Caesii  Bassi  cum  iis  quae  huic  subiecta  sunt  et  prima  pars  artis  Fortunatiani 
usque  ad  p.  283, 4,  deinde  ea  quae  post  Fortunatiani  Iibrr'.i  p.  305  sqq.  leguntur  scripta 
sunt,  haec  fere  adnotjiverat.  Xeapolitanum  codicem  cum  duobus  Viiticanis  non  solum  ita 
consentire,  ut  unum  et  communem  esse  horum  omnium  fontem  appareret,  verum  etiam  saepe 
meliorem  lectionem  praebere  quam  illos.  propius  tamen  a  Xeapolitano  abesse  priorem  Vati- 
canum  A  quam  altenim  B,  siquando  hi  inter  se  dissentirent.  raro  et  in  levioribus  quibus- 
dam  rebus,  quae  coniecturae  tribui  possent,  accidere  ut  Vaticanus  B  cum  principe  editione 
consentiens  meliora  praeberet  quam  Neapolitanus  et  Vaticanus  A.  in  quo  illud  monendum 
est,  quod  omnino  de  his  libris  in  quibus  versamur  valet,  scripturam  codicis  B  a  Gaisfordio, 
quem  auctorem  in  editione  secutus  eram,  non  tam  accurate  indicatam  esse,  ut  certo  de  illo 
constaret,  sed  quaedam  quae  ex  uno  Vaticano  A  adnotata  sunt  haud  dubie  ex  altero  quo- 
que  adnotanda  fuisse.  atque  etiam  in  iis  quae  priori  Vaticano  tribuuntur,  ubi  ille  a  Nea- 
politano  dissentit,  sunt  de  quibus  dubitari  possit,  num  recte  illius  scriptura  indicata  sit. 

Ex  iis  locis  autem  qui  rectius  in  Neapolitano  quam  in  Vaticanis  codicibus  scripti 
leguntur  primum  ponam  hos  qui,  cum  omissis  quibusdam  verbis  in  Vaticanis  (AB)  corrupti 
sint,  integri  exhibentur  in  illo  (N).  p.  257,  7  de  trimetro  iambico  claudo  cuius  exemplum 
sella  in  curuli  struma  Nonius  sedet  ac  pro  sedet  sedit  erit  scazon  sella 
in  curuli  struma  Nonius  sedit  rursus  permutatione  verborum  et  hunc 
faciet  iambicum  metrum  (deleto  v.  metrum)  rectum  sella  in  curuli  struma 
sedit  Nonius  et  illum  scazonta  nec  exdtatur  classico  tmd  miles.  hoc  autem  iia  fieri 
observabimus  N,    cuius  exemplum  sella  in  curuli  struma   (semina.  corr.  struma  B)  sedit 


^' 


VI 


H^onius  et  illum  scazonta  nec  excttatur  rlassico  truci  vnles  hoc  au*em  ita  fieri  ohserva- 
himm  AB*).  —  p.  281,  10  depositionis  genera  sunt  quattuor.  aut  enim  axataXYjtOV 
est,  quando  plenum  metrum  sire  versus  est:  aut  xataXYjXtixov  est,  quando  syllaha 
deest,  aut  hrachycatalecton,  quando  pes  deest,  aut  ypercatalecton, 
quando  pes  est  {\,et)  syllaha  deest.  axataXTjXTOV  est  ut  avete  fontes 
aaeruli  N,  depositionis  genera  sunt  quattuor  aut  enim  rxf.(iZfJ>.rfrj^  est  quando  (axa- 
taXrxcov  est  quandum  B)  plenum  metrum  sive  versus  est  aut  xataXr^ttxov  (xataXr^xrtitov 
B)  estut  avete  Jontes  caerulei.  —  p.  811,21  de  pedibus  in  clausiilis  senteDtiarum ,  ubi 
lacunaiii  indicaveram,  ex  trisyllaho  cuius  media  h  (h.  e.  hrevis)  sit,  id  est  cretico,  et 
peiitasyUaho  cuius  secunda  h  sit,  '  moenium  f  aciendorum ,  id  est  ex  prima 
l  (h.  e.  hmga),  secunda  hrevi,  tertia  et  quarta  longis,  quinta  h  et  tri- 
bus  ultimis  l,  cuius  exemplum  sursum,  ex  trisyllaho  cuius  media  h 
8%t  .i.  cretico,  et  pentasyllaho  cuius  secunda  hrevis  sit,  instantia  compro- 
hahatur,  id  est  ex  prima  longa,  secunda  hrevi,  tertia  l,  quarta  h  et  trihus  ultimis 
longis,  cuius  exemplum  sursum  est  N:  in  A  oniissa  sunt  moenium  —  hrevis  sit. 

Leviora  sunt  haec,  in  quibus  veram  scripturam,  quae  in  Neapolitano  codice  inventa 
est,  partim  ex  ijrincipe  editione,  partim  coniectura  restilueram.  p.  264,12  ujide  meus 
veniat  mollis  iu  haec  ora  liher  N:  haec  om.  AB.  —  ib.  15  dum  meus  hic  assiduo 
lucent  igne  Jocus  N:  hic  om.  AB.  —  p.  266,  18  persequi  N,  prosequi  AB.  —  p.  268, 15 
stet  nive  cnndiduhim  N,  stet  nive  candidum  AB.  —  p.  271,  27  varii  angidi  sunt^,  varti 
singuli  snnt  AB.  —  p.  278,9  cogita  enim  te  de  omnihus  N.  cogita  enim  ex  omnihus 
AB.  —  p.  270,  16  nnm  in  illo  pede  N,  nam  ah  iUo  pede  A,  nam  de  iUo  pede  B.  — 
ib.  18  ceterum  si  aUqua  harum  litterarum  primum  locum  teneat  N,  verum  si  ali- 
qua  litterarum  primum  locum  teneat  AB:  nam  errori  haud  dubio  tribuendum  est,  qnod 
harum  pro  littei-arum,  ut  in  principo  editione  legitur,  in  B  scriptum  esse  dicitur.  —  p. 
280,15  dnrtylus  ex  Jnnga  et  duahus  hrevihus  N:  hremhus  om.  AB. 

In  his  igitur  locis,  quos  exempli  causa  posui,  cum  unus  Neapolitiinus  codex  genuinam, 
duo  Vaticani  corrnptjim  scripturam  ]>raebeant,  tum  hi  ipsi  accurate  inter  se  consentiunt.  et 
quoiiiam  alter  Vaticanus  B,  si  modo  de  scriptura  libri  dubitatio  non  est,  meliora  quam  A 
omnino  non  pra.'b«3t  idcmquc  aliis  locis  etiam  magis  quam  ille  depravatus  est,  non  ex  com- 
muni  aliquo  archetypo  utrumque  descriptum,  sed  potius  ex  ipso  priore  Vaticano  altenim 
descriptum  esse  dicendum  est.  idem  magno  numero  exemplorum,  in  quibus  cormptae  ipsius 
Neapolitani  codicis  lectiones  in  priore  Vaticano  accurate  expressae  et  ex  hoc  ad  alterura 
propajj^atae  sunt,  comi.vobatur.  sed  omisso  hoc  genere  vitionim  pauca  ponam,  in  quibus 
opera  librarii  archetypon  suum  in  priore  Vaticano  exprimentis  manifesto  deprehenditur. 
kibent  euim  in  hoc  genere  etiam  res  per  se  levissimae  aliquam  vim  ad  illud  quod  quaeri- 
mus  comprobandum.     p.  256,22  chuditur  inducta  a  littera,  non  claudit,  scriptum  est  in 


•)  Ncapolitani  .luoqun  cwlicis  scripturam  raanrara  eH.se  apparot,  nciuo  uno  modo  suppleri  iK>test.  iis  autcm 
quae  olim  coUaro  Mario  Victorino  p.  136, 19  cxhibui  praofero  hacc.  cuius  ejrmplnm  '  Sfihi  in  atruli  struma  Aomti» 
sedet':  fac  pro  sedet  se'lit.  erit  scazon.  •sella  in  curuli  struma  Xonius  miit\  rursus  f^mutatwpw  rer\>orum  et 
hunc  facies  iambicum  rectum,  seMa  in  cnruli  strwna  sedU  Somus  ,  et  illum  sczonta,  sella  m  curui,  Somus  seilet 
Mtrumn.  simUiter  eadem  i>rrmntntio  rectum  iamhicum  /aciet  etiam  illum  scazonta,  '  t^  e^cUalur  cla»nco  truct 
m»7<»',  '  nec  exdtatur  chissico  miles  truci'.    Iwc  autem  sqq. 


VII 


N  eodemque  modo  in  A.  —  p.  258,  25  cum  nota  nuifieri  in  N  scripta  esset  ita,  11  altera 
divisio,  in  A  facta  sunt  haec,  ii  altera  divisio.  —  p.  279,  28  verba  aut  in  duas  .syUahas 
in  N  bis  scripta  eodemquo  inodo  in  A  repetita  sunt.  —  p.  280, 22  definitio  paeonis  secundi 

iamho 

et  tertii  in  N  neglegenter  scripta  neque  satis  accurate  correcta  est  ita,  ex  jiynicliio  et 
trocheo  jmeon  ^euTspo':  ex  pyrrichio  paeon  xptTO':,  cum  deberet  scribi  ex  iamho  et 
pyrrichio  paeon  SsDTSpoc,  ^x  pyrrichio  et  trochaeo  paeon  tpiTOc.  hinc  orta  est  lectio 
Vaticani  codicis,    ex  iamho   pyrrichio  et  trocheo  paeon  SsDTSpoc,    ex  pyrrichio  paeon 

m 

tpttoc.  —  p.  282,  23  toris  in  Neapolita.no  codice  adi>unctum  est,  toris,  eaque  de  causa  in 
Vaticano  omissum  est. 

De  principe  editione  dicere  non  opus  est,  quandoquidem  ea  quae  rectius  in  ea  quam 
in  Vaticjinis  codicibus  leguntur  neque  coniecturae  editoris  tribui  possunt  etiam  in  Neapoli- 
tano  codice  inventa  sunt. 

Accedo  ad  eam  partem  codicis,  in  qua  prior  scriptura  a  correctore  saepe  suppleta  et 
emendatJi  est,  quod  in  Atilii  Fortunatiani  libro  inde  a  p.  283,  4  factum  esse  supra  dixi. 
in  qua  parte  quamvis  minus  expedita  res  sit,  tamen  in  hac  quoque  unicum  scripturae  fontem 
esse  Neaikolitanuln  codicem  certum  est.  nam  cum  priore  scriptura,  quae  multis  lacimis 
aliisque  vitiis  saepe  corruptji  est,  princeps  editio,  cum  emendata  autem  a  correctore  scriptura 
Vaticani  codices  plane  consentiunt.  sed  priusquam  de  emeudationibus  a  coiTectore  adscriptis 
dicam,  ex  hac  quoque  parte  promam  exempla,  in  quibus,  sicut  in  ea  parte  de  qua  adhuc 
dixi,  Neapolitanus  codex  cum  principe  editioue  consentiens  veram  scripturam  praebet,  Vati- 
cani  codices  propter  errorem  ab  eo  qui  priorem  codicem  scripsit  commissum,  qui  necessario 
ad  alterum  codicem  propagatus  est,  corrupti  sunt,  velut  haec,  quae  omissis  verbis  in  Vati- 
canis  mutilata  sunt,  integra  leguntur  in  Neapolitjino  codice  et  in  principe  editione  {?),  p. 
285, 1 0  de  dactylicis  versibus  pentarnetrum  acatalectum  ( acatalecticum  c)  haec  mare 
canijicat  nec  agit  Jreta  caerula,  exametrum  acatal ecticum  conticuere 
omnes  intentique  ora  tenehnnt  Ng:  haec  —  acatalecticum  om.  AB.  —  p.  286,  23  de 
pedibus  trimetri  iambici  inveniunt-ur  semper  hi  omnes  indpientihus  locis,  id  est  suhlatio^ 
nihus,  quae  loca  imparia,  quidam  vocant,  in  desinentihus  rero,  id  esi  in  depo- 
sitionihus,  quae  loca  paria  appellant,  non  nisi  qui  a  fappellant  nisi  quia  c, 
quod  fuit  in  prima  codicis  scriptura,  appdlant  non  nisi  qui  a  correctorj  hrevihus  inci- 
j/iunt  N?,  inveniuntur  senrper  hi  omnes  incipientilms  locis  id  est  sublationihus  quae 
loca  imparia  quidam  vocant  non  nisi  ^q^  hrevihus  incipiunt  AB.  —  p.  289,18  ionicum 
metrum  quod  a  minore  appeUatur  constai  pyrrhichio  et  spo n deo  et  spondei  solutione 
anapesto  et  dactylo  N?:  et  spondeo  om.  AB.  ~  p.  296,19  de  asclepiadeo  versu  fiam 
si  solas  duas  Go(io*(ifXZ  pronunties  (duos  pronuncies  lacuna  post  pronuncies  relicta  c) 
ehorinmhirum  sonant.  eius  generis  trimetron  Jecit  sic,  tune  quesieris 
scire  nejas  quem  mihi  quem  tihi.  denique  si  tertium  choriamhum 
ioUas,  remanet  a.sclepiadeus,  ut  iune  quesieris  sdre  (quesieris  e.sse  c  J  nefas  iihi  N : 
sonant  —  choriamhum  om.  AB.  —  leviora  eiusdem  generis  sunt  talia,  p.  288, 2  de 
trochaicis  versibus  tetrametrum  catalecticum  N?,  trimctrum  cataleciicum  AB.  p.  290,26 
proceleumatici  tetrametri  catalectici  exemplum  madtima  iiinera  perngere  evpio  Nr. 
maritima  tenera  perage^re  cvpio  AB. 


VIII 


Hoc  conseDSU  Neapolitani  codicis  et  principis    editiouis   ductus  luer^-ensius  editionera 
ex  eodein   veteris  archetypi  apographo,   ex  quo  antea  Neapolitanus  codex  descriptus  esset, 
expressam  esse  existimavit.     mihi  non  videtur  dubitandum  esse  quin  Parrhasius,  qui  princi- 
pem  editionem  paravit,  et  in  Fortunatiani  libro  et  in  reliquis  qui  una  cum  eo  in  Neapolitano 
codice  scripti  sunt  hoc  ipso  usus  sit.      nam   et  habuisse  Parrhasium  eum  codicem  scimus, 
neque  quidquam  in  edito  exemplo  le^tur,  quod  non  potuerit  vel  ex  eo  libro  petere  vel  sua 
coniectura  invenire.      sed  illud  sequitur,   ea  quae  in  vitiosa  codicis  scriptura   a    correcture 
nmtaU  vcl  in  marginibus  addita  sunt,  quorum  nihil  noverat  Parrhasius  tum,  cum  editionem 
faciebat,  post  annum  1504,  quo  anno  editio  facta  est,  scripta  esse.     post  hunc  annum  igi- 
tur  ex  codice  Parrhasii  descriptus  est  Vaticanus,  in  quem  ea  omnia  quae  corrector  adscrip- 
serat  recepta   sunt.     atque  etiam  in  hac   parte   errores   quidam  ex   scriptura  codicis   orti 
labentem  in  describendo  exemplo  librarium  certo  ostendunt.     p.  287, 4  exempla  iambiconim 
versuum  in   Neapolitano  codice   scripta  erant   ita,   dimetrum  catalecticum  imaque  swiant 
liquentes  dimetrom  acatalectum  amare  nolo  nec  dolore  Clinia ;  corrector  in  wm^m^  pro 
imaque  scripsit  aquae  et  post  acatalectum   addidit  haec,   avete  Jontes    ceruli    tnmetrum 
acatalecium,  deinde  pro  dolore   scripsit   dolere,     in  Vaticano  codice  ea  quae   in  margine 
adscripta    erant  neglegenter  confusa  sunt  in  hunc   modum,    dimetrum  catalecticum  Aquae 
avete    fontes  cerulei  sonant  liquentes  Dimetrum    acatalectum    amare   nolo    nec   dolere 
clinia,  *  —  p.  289, 9  exemphim   dimetri   ionici  in  T^eapolitano  codice  scriptum    erat  quae 
Pacolius  Jontibus;   corrector  emendavit  Pegasius  et  praeterea   voci  Jontibus   superscripsi^t 
Jon.     ex  his  in  Vaticano  facta  sunt  haec ,   quae  Pegasius  Jons  Jontibus.  —  p.  290,  1 7 
viridi  in  Neapolitano  ita  scriptum  est,  ut  i  littera  ante  et  post  r  litteram  uon  satis  appa- 
reat.     inde  in  Vaticano  ortum  est  urudi.  —  p.  298,  2  graecum  exemplum   versus  anacre- 
ontei  in  NeapoliUino  codice  corruptum   y^-^^vo^j:  ti.atc  sarpr^^As  emendavit  correct^r,  YOf>- 
voOiiai  a'  sXarpr^^oXs.     in  Vaticano  emendata  scriptura  coniuncta  est  cum  comipta,  YOt>voOiAas 

o    sXarpttpoXs  saffnrj^oXs. 

lam  vero  quae  ad  corrigendam   vitiosam  scripturam   postea  adscripta  sunt  maj^nia  ex 

parte  sane  ita  comparatA  sunt,    ut  ab  ipso  correctore  non  adhibito   ad  emendationem  alio 

exemplo  inveniri  potuorint.     plurima  enim  in  levioribus  quibusdam  scripturae  vitus,   quibus 

haec  pars  saepissime  corrapta  est,  versantur.     et  studium  emendandi  ipse  prodidit  p.  802, 6, 

ubi  pro  heccedecasyllabus  sapphicus  in    codice  scriptum  erat  hic  endecasyllabus  sapphicus. 

corrector  adscripsit  hexadecasyllabus  eoque  deleto  adnotavit  ^cautius  emendandum'.     simili 

emendandi  studio  tribuo  p.  292,  25  in  versn  Vergilii  duplicato  pondere  Turnus.     nam  in 

codice  popUte  scriptum  erat;  pondere  substituit  corrector,  idque  in  Vaticanos  codices  recep- 

tum  est.    popliie  autem,  quod  in  Vergilii  libris  legitur,  haud  dubie  etiam  in  Bobiensi  codice 

Fortunatiani  scriptum  fuit.     alia  tamen  eaque  haud  pauca  inveniuntur,  quae  dubitari  nequit 

quin  vel  ex  ipso  vetere  archetypo  vel  ex  meliore  archetypi  apographo  petita  sint,  in  pnmis 

ea  quae  a  librario  omissa,  postea  in  marginibus  a  correctore  addita  sunt.     ex  quo  genere 

exempli  causa  adscribam  haec.     p.  285,  6  de  dactylicis  versibus  tetrametrum  acatalecticum 

(1.  catalecticum)    Italiam  Jato  projugus,  tetrametrum  catalerticum    (1.  acatalec^ 

tum)  coelicolaeVeneins  sacra  semina.     p.  287,3  exemplum  dimetri  iambici  brachycatalecti 

plenus  cadus  musti.     p.  291,  8  de  pentamelro  elegiaco  nam  et  hic  a  dactylico  nascitur, 

cuius  divisio  duplex   traditur,   et    deinde   10  tertius  spondeus,  ita   ut  pnma   eius 


IX 


syllaba  hemistichium  et  parteni  orationis  Jiniat,  sequeiis  hemistichius  sequentis 
(\.  hemistirhium  sequens  ei)  parfem  or ationis.incipiat.  p.  293,  6  ecce  et  phale- 
dum  metrum  partem  primam  de  antipasio  metro  habct ,  sequentem  de  iambico ,  ut 
passer  deliciae  meae  pueUae.  n a m  p r i m  a  sy z ig ia  ant ip  d  stica  est ,  at  ve r o 
pars  sequens  ciae  meae  puellae  dimeiruin  iambicum  catalecticum  habet.  nam  in 
his  omnibus  ea  quae  diductis  litteris  expressi,  Italiam  —  catalecticum,  cadus,  cuius  — 
frndiiur,  Jiuiat  —  oraiionis.  naitt  —  |>wf//r/(',  in  prima  codicis  seriptura  omissa,  sed 
pustea  in  marj^iuibus  addita  sunt.  item  graeca  verba,  quae  a  librario  hicunis  relictis 
omissa  erant,  a  correctore  addita  sunt  p.  292,  15  de  priapeo  metro  ideoque  hoc  metrum 
raotootqJLSVOV  dicitur,  et  deinde  27  et  de  anapesiico  nasci  logaoedicum  wetruin  videmus, 
si  iiteirum  anapaesiicum  aniibacchio  (^corr.  pidimbacchio)  concJuseris  gracce  cr(ez(o 
ifsoT  01)  Y^P  ^//'^  at/aYova  ast  dein  (1.  dYSXo)  i)-£oc  o6  yxp  |y(o  $t/a  ^(ovS'  dsi^siv). 

Ceterum  omittendum  uon  est  ea  quae  proxime  anteceduut  eum  locum,  a  quo  correcto- 
ris  studium  iuitium  cepit,  hoc  est  tragmentum  Douatiani  et  ipsum  initium  libri  Fortuna- 
tiani,  diversa  ab  his  de  quibus  juodo  diximus  manu  scripta  esse,  in  his  ipsis  autem  eandem 
manum,  qua  liber  Caesii  Bassi  cum  prima  parte  fragmentorum  quae  huic  subiecta  sunt  in 
codice  scriptus  erat,  apparere.  nam  quoniam  liaec  pars  ad  quam  studium  correctoris  perti- 
uet,  antequam  corrij^nn-etur,  multo  ueglegentius,  ut  videtur,  scripta  erat  quam  illa  prior,  vix 
potest  haec  neglej^^eutia  eidem  librario  qui  Caesii  Bassi  librum  scripserat  tribui ,  sed 
corruptum  Bobiensis  archetypi  apographum,  non  ipsum  veterem  codicem,  in  hac  certe  parte 
descripserat.  quo  factum  est  ut  nuilta  relinquerentur  vitia,  quae  postea  meliore  apographo 
vel  ipso  archetypo  adhibito  correcta  suut. 

Haec  quae  dixi  sufficere  puto  ad  illud  quod  supra  posui  coufirmandum,  in  Caesii 
Bassi  et  Atilii  Fortunatiani  libris  et  in  fragmentis  quae  his  addita  sunt  nou  minus  quam 
in  ceteris  libris,  quos  ex  Neapolitano  codice  edidi,  hunc  unum  ducem  ad  recuperandam 
Bobiensis  archetypi  scripturam  sequendum,  reliquos  removendos  esse.  quam  vim  autem  illud 
ad  lectionem  constituendam  et  ad  emendationem  perficieudam  habeat,  vel  quid  hoc  teste 
reperto  in  editiouo  corrigendum  sit,  ita  deuuim  phme  iutellegi  poterit.  si  libri  ad  illius  fidem 
redacti  dcuuo  editi  fuerint.  quamquam  neque  multa  neque  gravioris  fere  momenti  sunt, 
de  quibus  nunc,  postquam  onmis  scripturae  fides  ad  unum  librum  revocata  est,  rectius,  quam 
olim  fieri  poterat,  iudicari  possit.  nam  paucis  locis  exceptis  Vaticani  codicis  et  principis 
editionis  lectiones  de  archetypo  dubitatiouem  non  relinquebant.  sed  quoniam  luergensius, 
quem  auctorem  huius  disputatiouis  secutus  sum,  ea  quoque  quae  iam  in  lectione  olim  re- 
ceptji  corrigenda  sunt  adnotaverat,  indicem  horum  locorum  subiciam,  in  quo  phirima  quae  ab 
illo  indicjita  erant  repetivi,  pauca  omisi,  quaedam  ipse  addidi.  in  plerisque  autem  lectionem 
codicis  adscribere  sufficiebat;  si  quid  aduotandum  erat,  adposita  N  littera  lectionera  libri 
manu  scripti  significavi. 

p.  255,  1  Sine  praescriptione  N,  item  iu  libro  Fortunatiani  p.  278.  sed  huic  sub- 
scripta  sunt  haec  p.  304,  1 1  ARS  ATILII  FOKTVNATIANI  EXP.  ex  quo  iam  plane 
apparet  in  eo  libro  quem  Caesio  Basso  vindicavi  nomen  Atilii  Fortunatiani,  quod  olira  fere- 
batur,  nullam  habere  veteris  memoriae  auctoritatem,  sed  ex  subscriptione  alterius  libri  ab 
Italis  additum  esse. 

256,  25  monere]  admonere. 


257,  2  Nwnc  ad  Bipponocfa  vemamiis^    ruws  de  fetrawelri  umm  iavihict  qenei'e, 
quia  rca  exigehafy  non  suo  loco  tliximus. 

258,  5  quod\  quam. 

260,  15  hic  versus\  veisus  hic. 

261,  18  scenodidascalico  correctum,  'ut  videtur,  ab  eadeui  nianu'  cynodidascaUco  N. 
itaque  scenodida.scaUco,  quod  Lachniannus  coniecit,  haud  dubie  in  Bubiensi  cudice  scriptuni  erat. 

262,  11   iis\  his. 

268,  2  fief\  fit.      14  ncd\h-rr\  accedere, 

264,  8  ad  suvimam]  adsuntam, 

265,  1   sed  fihi  sede  tibi  Jhomia  derafa  pedc  muUcr.  sed  deletis  srd  fihi  X.  f»»rtaHse 
sedcf  ihi  Bromia  doviifa  pedc  muUer. 

266,  6  rersu\  rcr.sihu.s.     27   nullo  inferveniente  epodo  qui. 
261),   2  facfum\  facjum  tsf. 

272,  8  elahorarimus\   1uhoranmu.s. 

273,  14  .scd  ut  ne  indocfus]  sed  ne  indoctus. 

274,  7  dra.sficon]  a]»ana.sficon  N,  hoc  est  dramatiron.       24  aUquem  e  trihus  snpe- 
H(nihu.s\  aUquid  v  frium  .superiornm  N:   1.  aUque-m  frium  .s-uperioi^ni. 

275,  1 6  sir  (Jraeci  defiviernnt\  (haen  sic  definierunf. 
278,  14  percvrram\  precurram.  16  excerpfa]  excepta. 
271),    18  remm\  ceterum. 

280,  1    nix\   nux.      14    rocant\   afquJhiaf.      19  px  .ne]  .sex.s,  hoc  est  se.rdecim. 

281,  1    d/(os  .simihs  i/(u(/it\   d/ms  sitnih\s  jn/hs  iunqif. 

283,  8   //^1   ii.s. 

284,  9  Apofh)  in  eum  inf(nderet\  in  eum  Apolh,  intenderet.  12  omnihus  hjcis] 
mmdms  in  locis.  ' 

288,  24  haheanf  hir  ef  (q/((rar\  hf(hifanf  hir  ct  ujtt/ras  corrector. 

290,  22  minui\  (hfr/^hi. 

291,  5   s/(is  iai//\   /'/((//   s((is. 

292,  2  post  pr(jhnrer//nt  corrector  addidit  (j/d  hoc  //si  su//t.  9  H(jr((fii  hos\  Hora' 
fi(n/os  N :  1.  H(jrati/(n(}.s.      ]  ]    hi.s]  iis.     25  p(mdere\  p(,pUtr:  cf.  supra  p.  YIII. 

293,  1 9  si  fer  Bacche  dica.s,  Bacche  Bacche  Bacche.     28  id  est  .s^ic]  et  est  sic. 

295,  9  si  ex  his  frih/is  c(m.stat\  .si  cx  rehtts  his  c/nt.sfrf  N:  1.  .s/  ex  fribtis  his 
nn/.sfef^  qnod  Hergkius  scripserat.  10  antisfiuq/hen  pe/imbw]  anfi.stnq/hcn  nr(/n(ha/  N- 
ante   sfr/q/hen  j//'(mdon  oliui  coniecenini.     21    //.sa   est  h'bro]  u.sa  est  in  Ubro. 

296,  24  a(h'ci.s\  /((hcias. 

297,  2  iaiitbica  dimetroi/\  /'(////hira  h/dtef  dii/tefron. 

298,  1 1   in  (/mnibns  F/accus  S(^rvavit\  Ffaccus  in  im/i/ibus  HcnHtmt. 

299,  10  sic  exj/fefur\  exj/fefur  sic. 

300,  21  chniamhicum  e.sf  ntefium]  chmaiitbirum  mefrum  e.st.  22  rhiyriambintm 
e.s.se  rtdeafnr  tnfe(jruiit\  inteyrum  choriaiidncum  es.se  videafur.  28  erras.se  Horafium 
aiq/aret]  eii'a.s.se  H(jrafium  hoc  apj/aret.     30   facies  sic]  sic  f/iric.s. 

302,  3  quitmscunnpie]  quibu.sipie. 

303,  4  oiiine^  ionici]  omnes  hi  ionici. 
305.    10  iamhu.s\  (h'.sian/h//s. 

311,  21   suppleinentuni  lacun.ie  indicatuni  est  supra  p.  VI.